منطقه آزاد چابهار
در سال 1370، اراضی شرق خلیج چابهار به مساحت 14000 هکتار بهعنوان منطقه آزاد چابهار رسمیت یافت و در سال 1371 توسط ریاست محترم جمهور وقت افتتاح گردید و در حال حاضر منطقه آزاد تجاری صنعتی چابهار، یکی از مناطق آزاد هفتگانه کشور است که در راستای اهداف اقتصادی کشور، بیش از سه دهه است که در حال فعالیت است.
بر اساس اعلام نظر محققان سازمان ملل درزمینه حملونقل بینالمللی، حدود نیمی از حملونقل جهان، میان خاور دور با سایر نقاط دنیا انجام میشود.
از مجموع سه کریدور حملونقل جهانی که کارشناسان سازمان ملل برای این امر پیشبینی کردهاند، دو کریدور از ایران میگذرد و چابهار جنوبیترین نقطه کریدور شرقی – غربی جهان میباشد.
این کریدور از «دروازه ابریشم» در چین آغاز میشود و قلب اقتصاد این کشور یعنی استان کانتون را تغذیه کرده و به سرزمین آسیای جنوب شرقی میپیوندد و پس از طی این مسیر وارد هندوستان شده و با پوشش مهمترین شهرهای این ناحیه مانند کلکته، ناکپور، جایپور، حصیرآباد، کراچی و بن قاسم به چابهار میرسد.
بنا به نظر کارشناسان بندر چابهار، محل تلاقی دو کریدور ترانزیتی مهم جهان به نامهای شمال – جنوب و شرق – غرب قرارگرفته است که این امر از مهمترین مزیتهای محور شرق کشور میباشد.
منطقه آزاد سیستان
این منطقه با مساحت حدود ۲۱هزار هکتار در شمال استان سیستان و بلوچستان و بخشهایی از شهرستانهای زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز قرار گرفته است.
منطقه سیستان با داشتن مرز طولانی با افغانستان و پاکستان و از طریق بندر چابهار دسترسی به دریاهای آزاد و اقیانوسهای پهناور، توان بالقوه زیادی در زمینه ترانزیت کالا و انرژی و همچنین قرارگیری در کریدور ترانزیت شمال - جنوب قابلیت ایجاد منطقه آزاد را داشته و میتواند در آینده توسعه و امنیت کشور، نقش مهمی ایفا کند. راهآهن «چابهار - زاهدان- میلک - سرخس » با هدف ایجاد کریدور ریلی شرق کشور، اتصال بندر شهید بهشتی چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور به شبکه ریلی، کمک به توسعه سواحل مکران و اتصال کشورهای آسیای میانه و افغانستان به آبهای آزاد در دست احداث است که عامل ایجاد توسعه و رشد اقتصادی سیستان و بلوچستان و منطقه است. بنابراین نقش لجستیکی منطقه آزاد سیستان و برخورداری از سه نود حملونقلی جاده، ریل و فرودگاه، قابلیت لجستیکی خاصی به این منطقه بخشیده است.
منطقه ویژه اقتصادی رامشار
در سال ۱۳۷۹ طرح جامع شهر جدید رامشار برای اسکان ۶۰ هزار نفر به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری رسید. این شهر در ۳۵ کیلومتری شهرستان زابل و در مسیر جاده زابل به زاهدان قرار گرفته است. بنیان اقتصادی این شهر جدید به بستر پتانسیلهای منطقه شامل فعالیتهای بازرگانی، خدماتی و نیازهای آن شامل فعالیتهای صنعتی پی ریزی شده است. احداث منطقه ویژه اقتصادی رامشار و پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد سیستان در پیوند با منطقه آزاد چابهار و اتصال کشورهای آسیای میانه و افغانستان به آبهای آزاد در راستای بهره مندی از این ظرفیت است.
منطقه ویژه اقتصادی میرجاوه
گمرک زاهدان
گمرك زاهدان در شهر زاهدان مستقر مي باشد. این گمرک با کشور پاکستان هم مرز است و با این کشور مبادله می کند. انواع رویه های اجرایي در این گمرك شامل: واردات، ورود موقت، صادرات قطعي، خروج موقت، ترانزیت داخلي، مبداً ترانزیت خارجي، مقصد كارنه تير، امور مسافری، امانات پستي و قضایي است.
گمرک زابل
گمرك زابل در فاصله 5 كيلومتری شهر زابل احداث گردیده است. این گمرک با کشور افغانستان هم مرز می باشد و مبادلات خود را انجام می دهد. رویه های اجرایي در گمرك زابل، قضایي و قاچاق می باشد.
گمرک میلک
گمرک میلک در شهرستان هيرمند احداث شده است و هم مرز با کشور افغانستان می باشد. مرز میلک به عنوان مرز مجاور بین المللی جهت تردد کالا و مسافر ایجاد گردیده است. رویه های اجرایی در گمرک میلک، صادرات ، ترانزیت و مسافری می باشد.
گمرک سراوان
گمرك سراوان در 5 كيلومتری شرق شهرستان سراوان در ناحيه ای به نام دزدك یا پردگان درمنطقه (پركنده) قرار دارد. این گمرک هم مرز با کشور پاکستان می باشد. گمرك سراوان دارای دفاتر تابعه خاش، كوهک، جالق و سوران بوده است. رویه های اجرایي در گمرك سراوان، قضایي و قاچاق می باشد.
گمرک میرجاوه
گمرك ميرجاوه در فاصله 11 كيلومتری بخش ميرجاوه مستقر مي باشد و این گمرک هم مرز با کشور پاکستان است. رویه های اجرایي در گمرك ميرجاوه، صادرات قطعي، واردات قطعي، ترانزیت داخلي، ترانزیت خارجي، امور مسافری، مرجوعي ، قضایي و قاچاق كالا می باشد.
گمرک ایرانشهر
گمرک ایرانشهر در شهرستان ایرانشهر واقع است . این گمرک با کشور پاکستان هم مرز می باشد. رویه های اجرایی در گمرک ایرانشهر، قضایی و قاچاق است.
گمرک چابهار
گمرك چابهار دارای قدمت زیادی بوده و جزء اولين گمركات مرزی كشور مي باشد. گمرك چابهار در بندر شهيد بهشتي شهر چابهار استقرار دارد. گمرك چابهار دارای 7 دفتر خانه گمركي شامل كنارك، تنگ، گالک، پسابندر، ریمدان، باهوكلات و پيشي بوده است. این گمرک هم مرز با کشور پاکستان می باشد. رویه های اجرایي در گمرك چابهار، واردات، ورود موقت، صادرات قطعي، ترانزیت داخلي، ترانزیت خارجي، كابوتاژ، امور مسافری، مرجوعي، امانات پستي، قضایي می باشد.
بازارچه مرزی میلک
بازارچه مرزي ميلک در فاصله 42 کيلومتري شرق زابل در نقطه صفر مرزي جهت انجام مبادلات مرزي با کشور افغانستان احداث گرديده است. رویه های اجرایي در بازارچه مرزی ميلک، صادرات قطعي و واردات قطعي است.
بازارچه مرزی گمشاد
بازارچه مرزی گمشاد در شهرستان هیرمند راهاندازی شده و در روستای مرزی گمشاد از توابع بخش میانکنگی در شهرستان زابل واقع شده و با استان فراه کشور افغانستان دارای مرز مشترک است. رویه های اجرایي در بازارچه مرزی گمشاد، صادرات قطعي و واردات قطعي می باشد.
بازارچه مرزی میرجاوه
بازارچه مرزی میرجاوه در جوار ميل مرزي 72 و در 15 كيلومتري شهرستان ميرجاوه قراردارد كه با شهرك تفتان پاكستان هم مرز مي باشد. فعاليت تجاري دراين بازارچه به جهت موقعيت مناسب تجاري و امكان واردات كالاهايي با صرفه اقتصادي مانند برنج از استقبال خوب مرزنشينان برخوردار بوده است. رویه های اجرایي در بازارچه مرزی ميرجاوه، صادرات قطعي و واردات قطعي می باشد.
بازارچه مرزی جالق
اين بازارچه در 15 كيلومتري بخش جالق شهرستان سراوان قرار دارد و هم مرز با کشور پاکستان می باشد. رویه های اجرایي در بازارچه مرزی جالق، صادرات قطعي و واردات قطعي می باشد.
بازارچه مرزی کوهک
بازارچه مرزی كوهک در جوار روستای كوهک در منطقه صفر مرزی و در مقابل كشور پاكستان احداث گردیده است. رویه های اجرایي در بازارچه مرزی كوهک، صادرات قطعي و واردات قطعي می باشد.
بازارچه مرزی پیشین
بازارچه مرزی پیشین در 15 كيلومتري بخش پيشين از توابع شهرستان سرباز و در مقابل روستاي رديك پاكستان قرار دارد. رویه های اجرایي در بازارچه مرزی پیشین، صادرات قطعي و واردات قطعي می باشد.
بازارچه مرزی ریمدان
بازارچه مرزی ریمدان در حوزه شهرستان چابهار واقع گرديده و هم مرز با کشور پاکستان می باشد. برای افزایش مبادلات تجاری ایران و پاکستان، مرز ریمدان در 120 کیومتری شرق چابهار حرف اول را می زند. ریمدان نزدیک ترین و امن ترین مسیر برای ترانزیت کالا از دو بندر کراچی (بزرگ ترین شهر تجاری پاکستان) و گوادر (مدرن ترین بندر پاکستان) به ایران و کشورهای آسیای مرکزی و نقطه اتصال چابهار و گوادر است.
با توجه به راهاندازی راهآهن از بندر چابهار به حوزه سرخس و میلک، استان سیستان و بلوچستان میتواند استانهای حوزه جنوب شرق و شرق کشور را به طور کامل به منظور تامین کالاهای اساسی پوشش دهد به همین منظور استانداری و اداره کل غله و خدمات بازرگانی سیستان و بلوچستان به دنبال ایجاد مرکز بارانداز کالاهای اساسی در استان می باشند.
در این راستا ۱۴ سوله با سازه فلزی مکانیزه و نیمهمکانیزه و هریک به ظرفیت ۴۰ هزار تن تحت عنوان مرکز بارانداز کالاهای اساسی در استان راهاندازی خواهد شد.